Tijdens zijn leven is Bachs stijl sterk geëvolueerd als wij bvb. zijn jeugdwerk onder de invloed van Buxtehude vergelijken met de Mattheuspassie. Hij componeert ook in wat men de galante stijl noemt, stijl die zijn zoon Carl Philipp Emmanuel verder zal ontwikkelen in de loop van de ‘Sturm und Drang-periode’. Deze ligt aan de basis van de stijl van het klassieke tijdperk waarvan Haydn en Mozart de meest vooraanstaande vertegenwoodigers zullen zijn.

Met zijn ‘Kunst der Fuge’ greep Johann Sebastian echter terug naar een toen ouderwetse contrapuntische stijl; zelfs Carl Philipp zal niet aarzelen om zijn vader als ‘oude pruik’ te noemen.

De ‘Kunst der fuge’ is een werk dat vele componisten zullen assimileren. Mozart zal ook fuga’s schrijven waarvan de thema’s soms het eerste contrapunt van de Kunst der Fuge oproepen. Ook de volwassen Beethoven zal in zijn klaviersonatas opnieuw fuga’s integreren.

Het vuur was niet total uitgedoofd: in 1802 werd de herontdekking van Bach toegekend aan Forkel: hij schrijft de biografie van de Cantor van Leipzig. In gans Europa zullen geleerde genootschappen opgericht worden: de Bach-Gesellschaft in 1850 en later het Bachverein. Voor Forkel is de vocale muziek van J.S. Bach ‘een historisch fenomeen dat tot het verleden behoort en waarin heden geen nieuw leven kan ingeblazen worden’. Een ware paradox.

Het is algemeen aangenomen dat Mendelssohn de heropleving van Bach’s muziek heeft teweeggebracht.

Op woensdag 11 maart 1829 om 18.00 uur, voert de Sing-Akademie te Berlijn onder de leiding van de tweeëntwintigjarige Mendelssohn de eerste noten van een werk dat sinds meer dan één eeuw niet meer is uitgevoerd: de Mattheuspassie van Johann Sebastian Bach. De zaal, met een capaciteit van 800 à 900 man, is vol, en bij de 1000 mensen vinden geen plaats. Al wat Berlijn telt is aanwezig. Na het enorme succes wordt de passie op 21 maart, de dag van de verjaardag van Bach’s geboorte, opnieuw voor een propvolle zaal uitgevoerd. Op Goede Vrijdag 17 april wordt het voor de derde maal gespeeld in aanwezigheid van de koning en leden van de koninklijke familie. De beweging ‘Back to Bach’  is geboren.